Edukacja i porady
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 lutego 2026 r. jednoznacznie rozstrzygnął spór wokół kredytów hipotecznych opartych na wskaźniku referencyjnym WIBOR.
TSUE uznał, że banki prawidłowo realizowały obowiązki informacyjne wobec klientów. Orzeczenie nie tylko nie otwiera drogi do masowego podważania umów, ale wzmacnia dotychczasową linię orzeczniczą. Zamyka też narrację kancelarii prawnych o „drugiej sadze frankowej”.
Sprawa rozpoznawana przez TSUE (C‑471/24) dotyczyła umowy kredytu hipotecznego o zmiennym oprocentowaniu, opartym na wskaźniku WIBOR. Polski sąd zwrócił się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi, dotyczącymi m.in.: czy sąd krajowy może badać sposób ustalania wskaźnika WIBOR, czy klauzula odwołująca się do tego wskaźnika może być uznana za nieuczciwą oraz jaki jest zakres obowiązków informacyjnych banków wobec konsumentów.
Wyrok TSUE z 12 lutego 2026 r. był zgodny z wcześniejszą opinią Rzecznika Generalnego Trybunału. Jednoznacznie rozstrzygnął wątpliwości dotyczące stosowania stawki WIBOR w umowach kredytowych.
Trybunał przypomniał, że jego rolą jest wykładnia prawa unijnego, a nie ocena konkretnych umów. Zastosowanie tych zasad do indywidualnych spraw należy do sądów krajowych.
Inaczej mówiąc, wyrok TSUE nie jest oceną pojedynczej umowy. Nie stwierdza, czy dana klauzula w konkretnej umowie jest uczciwa bądź nie. Wyjaśnia jedynie, jak rozumieć prawo unijne. Zastosowanie tej interpretacji do realnej umowy zawsze należy do sądu krajowego.
TSUE potwierdził, że sądy krajowe nie mogą badać metody ustalania stawki WIBOR, ponieważ naruszałoby to unijne rozporządzenie BMR i kompetencje organów nadzorczych.
WIBOR jest legalnym, kluczowym wskaźnikiem referencyjnym, objętym wyczerpującymi ramami prawnymi UE, administrowanym przez GPW Benchmark i nadzorowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego.
Wcześniej Rzecznik Generalny TSUE nie zakwestionował ani legalności WIBOR, ani metody jego wyznaczania.
Trybunał potwierdził, że banki prawidłowo informowały klientów o zmiennym oprocentowaniu kredytów opartych na wskaźniku referencyjnym WIBOR, jego administratorze oraz o możliwych skutkach wzrostu stóp procentowych.
Jednoznacznie wskazał, że banki nie miały obowiązku informowania o technicznej metodologii wyznaczania WIBOR-u. Obowiązek publikacji tych informacji spoczywa bowiem na administratorze wskaźnika.
Sądy mogą badać, czy kredytobiorca był rzetelnie poinformowany:
TSUE potwierdził, że banki te wymogi spełniały.
Samo ewentualne naruszenie obowiązków informacyjnych nie wystarcza do podważenia umowy. Sąd musi dodatkowo zbadać, czy klauzula powoduje znaczącą nierównowagę stron na niekorzyść konsumenta.
Ocena ta wymaga porównania oprocentowania z umowy z odsetkami ustawowymi oraz stawkami rynkowymi obowiązującymi w chwili jej zawarcia.
To oznacza, że:
Wyrok TSUE z 12 lutego 2026 r. umacnia dotychczasową linię orzeczniczą polskich sądów. Nie zapadł żaden prawomocny wyrok kwestionujący WIBOR lub sposób realizacji obowiązków informacyjnych przez banki.
Trybunał jednoznacznie zamknął dwie główne linie sporów: kwestionowanie legalności WIBOR oraz zarzuty dotyczące rzekomych braków informacyjnych. To wyklucza scenariusz „drugiej sagi frankowej”.
Na początek rzecz najważniejsza: opinia Rzecznika Generalnego TSUE nie jest wyrokiem. Nie wiąże ani samego Trybunału, ani polskich sądów i nie rozstrzyga żadnej konkretnej sprawy. Jest wskazówką interpretacyjną – czymś w rodzaju „kompasu” dla sędziów TSUE, którzy mają wydać wyrok.
Tak samo wyrok TSUE, gdy zapadnie, nie będzie oceną pojedynczej umowy – Trybunał nie stwierdza, czy dana klauzula w konkretnej umowie jest uczciwa bądź nie. Wyjaśnia jedynie, jak rozumieć prawo unijne. Zastosowanie tego do realnej umowy zawsze należy do sądu krajowego – w tym przypadku polskiego, który zadał Trybunałowi pytania w sprawie WIBOR-u.
Opinia rzecznika generalnego TSUE z września 2025 r. potwierdza, że WIBOR jest wskaźnikiem zgodnym z prawem, a metoda jego ustalania nie podlega badaniu przez sądy. Jest tworzony na podstawie unijnego rozporządzenia BMR, które szczegółowo określa zasady opracowywania i nadzorowania stawek referencyjnych w całej UE. Administratorem WIBOR-u jest GPW Benchmark – podmiot nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego i wpisany do unijnego rejestru administratorów.
WIBOR ma też status „kluczowego wskaźnika referencyjnego”, co oznacza zaostrzone wymogi wobec administratora, banków dostarczających dane i samego nadzoru KNF.
Rzecznik generalny TSUE – podobnie jak wcześniejsze stanowiska Komitetu Stabilności Finansowej – nie zakwestionował ani legalności WIBOR-u, ani metody jego wyznaczania.
Sednem sprawy nie jest sam wskaźnik, lecz przejrzystość komunikacji między bankiem a klientem. Z opinii wynika, że sądy mogą badać, czy kredytobiorca był rzetelnie poinformowany o:
tym, że oprocentowanie jest zmienne,
że jego wysokość zależy od wskaźnika referencyjnego (WIBOR) i marży banku,
jakie mogą być skutki wzrostu stóp procentowych dla wysokości raty.
Banki te wymogi spełniały.
Równocześnie TSUE nie oczekuje, aby klient znał szczegółową techniczną metodę wyliczania WIBOR-u. Wystarczy, że wie, jak zmienność wskaźnika może wpływać na ratę i że ma dostęp do informacji o tym, kto i na jakich zasadach ustala wskaźnik (np. na stronie GPW Benchmark).
Nawet gdyby wyrok TSUE był niezgodny z opinią Rzecznika Generalnego, nie będzie automatycznego unieważniania umów ani „wycinania WIBOR-u” z kredytów.
To oznacza, że:
każda sprawa będzie nadal rozpatrywana osobno – sąd krajowy będzie musiał zbadać daną umowę, dokumenty przekazane klientowi i sposób spełnienia obowiązków informacyjnych,
w ocenie umów sądy krajowe nie powinny kwestionować samej metodologii WIBOR-u, skoro została ona wcześniej sprawdzona i zatwierdzona w trybie administracyjnym,
możliwość złożenia pozwu nie oznacza automatycznej wygranej – o wyniku decydują dowody w konkretnej sprawie.
nie ma podstaw, aby uznawać kredyty złotowe z WIBOR-em za „systemowo wadliwe”,
ewentualny spór z bankiem zawsze będzie opierał się na indywidualnej analizie umowy i dokumentów.
opinia potwierdza, że WIBOR jest legalnym i obowiązującym wskaźnikiem, zaś metoda jego ustalania nie podlega badaniu przez sądy,
kluczowe jest utrzymanie wysokiego standardu informacyjnego – jasnego wyjaśniania klientom zasad działania zmiennego oprocentowania,
kontynuacja przejrzystej komu
Nie. Wyrok TSUE ani nie unieważnia kredytów opartych na wskaźniku referencyjnym WIBOR, ani nie daje podstaw do ich masowego podważania. Trybunał potwierdził legalność stosowania tej stawki w umowach kredytowych.
Nie. TSUE jednoznacznie wskazał, że sądy krajowe nie mogą badać metodologii wyznaczania WIBOR. Podlega ona unijnemu rozporządzeniu BMR i nadzorowi właściwych organów.
Rozporządzenie BMR ustanawia jednolite, wyczerpujące ramy prawne dla wskaźników referencyjnych w UE. Gwarantuje ich rzetelność, transparentność oraz nadzór. WIBOR jako kluczowy wskaźnik referencyjny spełnia te wymogi.
Nie. Wyrok nie wprowadza automatycznych skutków dla wszystkich kredytów hipotecznych. Potwierdza jedynie dotychczasowe zasady: każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, bez możliwości kwestionowania samego wskaźnika WIBOR.
Gdy TSUE wyda wyrok w sprawie WIBOR-u, nie zmieni on wszystkich umów kredytowych w Polsce. Orzeczenie Trybunału dotyczy interpretacji prawa, a nie losu konkretnych kredytów. Wyjaśniamy, dlaczego ostateczne decyzje i tak należą do polskich sądów.
więcej
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - czasem nazywany też „europejskim Trybunałem Sprawiedliwości” to sąd Unii Europejskiej, który pilnuje, żeby prawo UE było jednakowo stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
więcej
Planujesz wziąć kredyt? Bez względu na to, jakie będzie jego przeznaczenie, sprawdź, czy dobrze rozumiesz podstawowe pojęcia, które znajdą się w dokumentach bankowych. Dzięki temu unikniesz stresu i nieporozumień na etapie spłaty zobowiązania.
więcej