W internecie nie brakuje ofert szybkiego wyczyszczenia wpisów z BIK, jednak rzeczywistość wygląda inaczej. Zasady przetwarzania danych są ściśle określone przez prawo i nie wszystko zależy od woli klienta. Sprawdź, kiedy usunięcie wpisów jest możliwe, a kiedy nie ma do tego żadnej podstawy prawnej.
Pierwszym krokiem do zrozumienia całego mechanizmu działania BIK i wpisów kredytowych jest poznanie, czym właściwie jest historia kredytowa. Ta wiedza pomaga zrozumieć, czy ingerowanie we własne dane jest w ogóle dopuszczalne.
Czym jest historia kredytowa w BIK?
Historia kredytowa w BIK to zbiór informacji dotyczących wszystkich zobowiązań finansowych danej osoby. Są one gromadzone i przetwarzane przez Biuro Informacji Kredytowej (BIK), które współpracuje z bankami oraz instytucjami finansowymi.
BIK zbiera dane zarówno o kredytach bankowych, jak i o pożyczkach, limitach w kartach, rachunkach itp. Historia kredytowa w BIK pokazuje więc, w jaki sposób klient spłaca swoje zobowiązania w instytucjach finansowych – przede wszystkim czy robi to terminowo, czy zdarzają się opóźnienia.
Na podstawie zgromadzonych danych o historii kredytowej wyliczany jest tzw. scoring BIK, czyli punktowa ocena wiarygodności kredytobiorcy. Dzięki temu banki i instytucje współpracujące z BIK mogą podejmować decyzje o udzielaniu (bądź nie) kolejnych kredytów i pożyczek.
Sam klient może zaś pobrać z BIK raport na swój temat, o czym więcej pisaliśmy TUTAJ.
Jakie dane trafiają do Biura Informacji Kredytowej?
Do BIK trafiają szczegółowe informacje na temat produktów kredytowych, z których korzysta klient. Są to między innymi dane o kredytach gotówkowych, hipotecznych czy limitach w kartach kredytowych.
Rejestrowane są także informacje o pożyczkach udzielanych przez firmy pozabankowe, o ile współpracują one z BIK. Dane obejmują daty zawarcia i zakończenia umowy, wysokość zobowiązań oraz harmonogram spłat.
W systemie zapisywane są również informacje o ewentualnych opóźnieniach w spłacie rat, a także aktualny status zobowiązania: czy jest ono aktywne, spłacone czy restrukturyzowane. Dodatkowo przechowywane są podstawowe dane identyfikacyjne kredytobiorcy.
Czy można legalnie usunąć historię w BIK?
Wyczyszczenie historii w BIK na życzenie klienta nie jest całkowicie możliwe. Podlega bowiem ściśle określonym przepisom prawa. A to oznacza, że muszą istnieć określone podstawy do usunięcia danych.
WAŻNE: Pamiętaj, że BIK samodzielnie nie usuwa danych z historii kredytowej klienta. Decyzja zawsze należy do instytucji, która je przekazała, czyli najczęściej banku lub firmy pożyczkowej. Oferty firm obiecujących szybkie „czyszczenie BIK” często są więc mylące i nie mają podstaw prawnych.
ŚRÓDTYTUŁ: Kiedy bank może przetwarzać dane w BIK bez zgody klienta?
Bank może przetwarzać dane w BIK bez zgody klienta w określonych przypadkach.
- Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy zobowiązanie było spłacane z opóźnieniem przekraczającym 60 dni. Warunkiem jest również wcześniejsze poinformowanie klienta o zamiarze dalszego przetwarzania jego danych.
- W takiej sytuacji dane mogą być przechowywane i udostępniane innym instytucjom przez okres do 5 lat.
- W tym czasie klient nie ma możliwości skutecznego usunięcia wpisu.
Dlaczego tak się dzieje? Celem takiego działania jest umożliwienie instytucjom finansowym oceny ryzyka kredytowego, związanego z daną osobą. W szerszym kontekście chodzi o ochronę systemu finansowego.
Usunięcie pozytywnych i negatywnych wpisów. Najważniejsze różnice
Jeżeli klient terminowo spłacił swoje zobowiązanie, może wystąpić o zaprzestanie przetwarzania danych. W tym celu powinien cofnąć w instytucji finansowej zgodę na przetwarzanie danych w tym zakresie. Warto jednak pamiętać, że pozytywna historia kredytowa w BIK działa na korzyść kredytobiorcy.
Z kolei negatywne wpisy, związane z opóźnieniami, nie zawsze mogą zostać usunięte. Jeśli spełnione są warunki ustawowe, bank ma prawo przetwarzać takie dane przez okres do 5 lat bez zgody klienta.
Najczęstsze mity dotyczące usuwania danych z BIK
- „Można całkowicie wyczyścić BIK w kilka dni”.
- „Każdy wpis da się usunąć na wniosek klienta”.
- „Firmy zewnętrzne mają specjalne narzędzia do usuwania danych”.
- „Negatywne wpisy znikają automatycznie po spłacie”.
- „Usunięcie wszystkich danych poprawi zdolność kredytową”.
Wszystkie powyższe stwierdzenia są nieprawdziwe. Warto pamiętać o tym, że zasady przetwarzania i usuwania danych w BIK są ściśle regulowane przepisami prawa.
Podsumowanie. Kiedy usunięcie historii w BIK jest możliwe?
Usunięcie historii w BIK jest możliwe tylko w określonych przypadkach.
- Dotyczy to przede wszystkim sytuacji cofnięcia zgody na przetwarzanie danych pozytywnych, a więc w sytuacjach, gdy zobowiązanie zostało spłacone bez opóźnień.
- Dane mogą zostać usunięte także wtedy, gdy są przetwarzane bez podstawy prawnej, na przykład w wyniku błędu.
- Inną sytuacją jest upływ ustawowego okresu przetwarzania danych.
WAŻNE: Możliwa jest również korekta błędnych lub nieaktualnych informacji, jednak wniosek w tej sprawie należy kierować do banku lub instytucji finansowej, a nie bezpośrednio do BIK.
FAQ
Czy można całkowicie usunąć historię z BIK?
Całkowite usunięcie historii z BIK nie jest możliwe. Można jedynie eliminować wybrane dane w określonych sytuacjach, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Część informacji musi być przechowywana przez określony czas.
Jak długo negatywne wpisy są widoczne w BIK?
Negatywne wpisy (opóźnienie spłaty powyżej 60 dni) mogą być widoczne przez okres do 5 lat od momentu spłaty zobowiązania.
Czy spłata kredytu usuwa wpis z BIK?
Spłata kredytu nie powoduje automatycznego usunięcia wpisu z BIK. Pozytywne dane mogą być nadal przetwarzane (klient może wycofać zgodę), natomiast negatywne wpisy pozostają widoczne przez określony ustawowo czas.