Zdolność kredytowa. Od czego zależy i jak możesz ją poprawić?

Chcesz wziąć kredyt lub pożyczkę? Bank z pewnością sprawdzi, czy będziesz w stanie terminowo spłacać zobowiązanie. Tylko pozytywna ocena pozwoli ci otrzymać finansowanie.

Banki udzielają kredytów z oszczędności powierzonych im przez klientów. Muszą więc uważnie zarządzać ryzykiem i dbać o terminową spłatę rat. Z tego powodu kredyt otrzymują wyłącznie osoby, które realnie na niego stać. Ocenę, którą bank prowadzi w tym zakresie, nazywa się badaniem zdolności kredytowej.

Jak bank oblicza zdolność kredytową klienta?

Podstawowa zasada badania zdolności kredytowej sprowadza się do oceny wiarygodności klienta – bank bierze pod uwagę parametry kredytu (m.in. jego kwotę, ratę, okres spłaty) w porównaniu do wysokości i stabilności dochodów klienta, a także jego pozostałych zobowiązań.

W tym kontekście kluczowe znaczenie mają:

• Forma zatrudnienia. Umowa o pracę na czas nieokreślony, działalność gospodarcza, umowy cywilnoprawne – każdy bank ma własną politykę oceny źródeł dochodów, ale w każdym przypadku istotne są ich ciągłość oraz udokumentowanie wpływów.
• Wysokość dochodów. Generalnie, wyższe zarobki przekładają się na lepszą zdolność kredytową, a więc możliwość uzyskania większej kwoty kredytu. Warto jednak pamiętać, że nie jest to jedyny warunek pozytywnej oceny.
• Zobowiązania finansowe. Bank sprawdza wysokość comiesięcznych wydatków klienta, jak np. raty aktualnych kredytów, stałych opłat, kosztów utrzymania gospodarstwa domowego – ważna jest m.in. liczba osób na utrzymaniu potencjalnego kredytobiorcy.

WAŻNE: Warto pamiętać, że bank traktuje jako obciążenia również dostępne limity kredytowe w rachunkach osobistych czy na kartach kredytowych, nawet jeżeli nie są wykorzystywane. W praktyce oznacza to, że już samo posiadanie karty kredytowej obniża zdolność kredytową.

---

Kluczowa ochrona przed nadmiernym zadłużeniem

Podczas oceny zdolności kredytowej bank sprawdza, czy klient będzie w stanie terminowo spłacać zobowiązania, nie wpadając w pętlę zadłużenia. Jednym z kluczowych elementów tej analizy jest wskaźnik DtI (Debt to Income), czyli stosunek wszystkich miesięcznych zobowiązań kredytowych do dochodów netto. Odnosi się do niego Rekomendacja T Komisji Nadzoru Finansowego.

Warto pamiętać, że banki samodzielnie ustalają akceptowalne poziomy DtI, jednak pierwotne wytyczne wskazywały, że łączna kwota obciążeń nie powinna przekraczać 50 proc. dochodu dla osób zarabiających poniżej średniej krajowej oraz 65 proc. dla klientów o dochodach powyżej średniej.

---

• Historia kredytowa i raport BIK. To niezwykle istotny element oceny wiarygodności. Biuro Informacji Kredytowej (BIK) dostarcza bankom informacje o dotychczasowych zobowiązaniach klienta. Terminowe spłaty poprawiają ocenę w BIK. Opóźnienia w spłatach mogą zaś ograniczyć dostęp do kredytu, nawet w przypadku wysokich dochodów.

 Jak poprawić zdolność kredytową przed złożeniem wniosku?

Odpowiedź jest prosta: należy uporządkować swoją sytuację finansową. Pomogą w tym następujące kroki:

• Pobierz raport na swój temat z BIK – sprawdź ocenę i przeanalizuj swoją historię kredytową.
• Spłać zobowiązania – „wyczyszczenie” nawet niewielkich kwot pozwala poprawić ocenę kredytową. Chodzi np. o kredyty ratalne itp.
• Ogranicz bądź całkowicie zamknij limity w rachunkach i kartach kredytowych.
• Postaraj się ograniczyć wydatki stałe – oczywiście w miarę możliwości.
• Zadbaj o zwiększenie i udokumentowanie dochodów.

---

Najczęstsze błędy obniżające zdolność kredytową

Wcale nie są nimi zbyt małe dochody czy brak umowy o pracę na czas nieokreślony. Błędem jest za to psucie swojej historii kredytowej przez nawet drobne opóźnienia w spłatach zobowiązań. Problematyczne może okazać się również utrzymywanie zbyt dużej liczby otwartych limitów kredytowych.

---

Warto świadomie budować zdolność kredytową

Budowanie zdolności kredytowej to proces ciągły. Jeżeli np. rozważasz zaciągnięcie kredytu hipotecznego w perspektywie kilku najbliższych lat, warto już teraz pilnować rozsądnego zaciągania nawet drobnych zobowiązań i ich terminowej spłaty.

Znaczenie będzie miało też utrzymywanie stabilnych i stałych źródeł dochodu.

W ten sposób świadoma i zaplanowana strategia finansowa pozwoli ci spokojnie wnioskować o kredyt, bez obawy o złą ocenę kredytową, a także bez konieczności podejmowania pospiesznych działań, by tę zdolność poprawić.

FAQ:

Czy wspólny kredyt zwiększa zdolność kredytową?

Tak, o ile współkredytobiorca tę zdolność wspiera a nie psuje. Bank weźmie pod uwagę bowiem nie tylko wspólne dochody, ale również zobowiązania. Jeżeli druga osoba (np. współmałżonek) ma stabilne dochody i dobrą historię kredytową, można założyć, że zwiększy wspólną zdolność kredytową.

Jak długo trwa poprawa zdolności kredytowej?

Liczy się przede wszystkich trwałość pozytywnych zmian i stabilne budowanie historii kredytowej. Działania doraźne, jak np. zmniejszenie czy zamknięcie limitów kart kredytowych, niezwłocznie wpłyną na poprawę zdolności kredytowej.

Czy brak historii kredytowej obniża szanse na kredyt?

To zależy od parametrów kredytu, o który wnioskuje klient. W niektórych przypadkach brak historii, a więc brak wiedzy o potencjalnym kredytobiorcy, może być traktowany przez bank jako czynnik ryzyka.

Jak sprawdzić swoją zdolność kredytową przed wizytą w banku?

Najlepiej pobrać raport BIK i skorzystać z kalkulatorów zdolności dostępnych online lub w aplikacjach bankowych.

Czy zamknięcie kart kredytowych poprawia zdolność kredytową?

Tak. Zmniejsza bowiem kwotę potencjalnych zobowiązań.