Bezpieczne płatności online – poradnik

Prawie 85% Polaków obawia się wyłudzenia oszczędności bądź danych osobowych poprzez phishing. Ponad połowa wskazuje, że w przypadku podejrzenia oszustwa od razu zablokowałaby kartę płatniczą i skontaktowała się bankiem. 

Takie wnioski płyną z badania „Postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa 2025”, przygotowanego przez Warszawski Instytut Bankowości. Jednocześnie eksperci zwracają uwagę, że aktywność oszustów w sieci stale rośnie, a przestępcy nieustannie poszukują nowych sposobów na uśpienie czujności swoich ofiar. 

Przeczytaj nasz poradnik, by poczuć się bezpieczniej w świecie płatności online. 

Sprawdź, dlaczego bezpieczeństwo płatności online jest ważne 

Jeżeli nie zachowujesz wystarczających środków bezpieczeństwa podczas zakupów online (np. w sklepie internetowym), narażasz się na utratę środków, a także danych osobowych. W tym drugim przypadku przestępcy mogą spróbować wykorzystać je np. do wyłudzenia kredytu lub pożyczki. 

Zachowaj także szczególną ostrożność otwierając linki bądź załączniki w wiadomościach e-mail lub komunikatorach, które stanowią główne kanały tzw. phishingu. 

Dlaczego jest to tak istotne? Otóż każda transakcja internetowa wiąże się przekazaniem wrażliwych danych, np. numeru karty płatniczej, kodu zabezpieczającego CVC, kodu BLIK, danych osobowych. Jeżeli dostaną się w ręce oszustów, mogą oni ukraść twoją tożsamość i zrealizować oszukańcze przelewy. 

---

WAŻNE: Pamiętaj o tym, że twoje pieniądze w banku są bezpieczne. Możesz je jednak stracić przez nieuwagę, brak rozsądku lub wiedzy na temat bezpiecznych zachowań w sieci, a także podczas płatności elektronicznych w sklepach stacjonarnych. 

---

Główne zagrożenia związane z płatnościami online 

Sprawdź, na jakie niebezpieczeństwa ze strony cyberoszustów są narażeni użytkownicy internauci. 

• Phishing – to najbardziej rozpowszechnione pojęcie, za pomocą którego określa się wszelkiego rodzaju oszustwa polegające na podszywaniu się pod instytucję, firmę lub osobę w celu wyłudzenia danych. Chodzi m.in. o loginy, hasła, numery kart płatniczych czy kody płatnicze.
  By osiągnąć cel, oszuści wysyłają fałszywe wiadomości lub tworzą strony internetowe, łudząco podobne do witryn banków. Wszystko po to, by ofiara, np. po kliknięciu w przesłany link – wpisała wrażliwe dane, które następnie można wykorzystać do oszustwa.
  Chociaż phishing w zależności od sposobu, w jaki przestępcy kontaktują się z ofiarą bywa określany różnymi nazwami, jego cel pozostaje niezmienny – wyłudzenie informacji umożliwiających kradzież pieniędzy. W przypadku smishingu oszuści wykorzystują wiadomości SMS, natomiast vishing (czyli voice phishing) polega na podszywaniu się pod instytucje lub zaufane osoby podczas rozmów telefonicznych. 

• Skimming – to określenie, które odnosi się do działań oszustów, które polegają na kopiowaniu danych kart płatniczych. Wymaga to zaawansowanych urządzeń, by sczytać informacje z karty bądź sfotografować numer PIN podczas wypłaty środków w bankomacie. 

• Złośliwe oprogramowanie – kliknięcie w fałszywy link może też umożliwić instalację narzędzi (tzw. keyloggerów) do przechwytywania loginów i haseł poprzez śledzenie kliknięć na klawiaturze użytkownika.

• Ataki na infrastrukturę płatniczą – choć zaawansowane technologie skutecznie bronią klientów instytucji finansowych przed atakami hakerskimi np. na bramki płatnicze czy terminale, to warto odnotować, że takie ryzyko również istnieje. 

 Bezpieczne płatności online – dobre praktyki użytkowników 

Twoje bezpieczeństwo podczas zakupów internetowych zaczyna się na urządzeniu, którego używasz (komputer, smartfon, tablet) i w sieci, z której korzystasz. Pamiętaj: 

• Aktualizuj oprogramowanie – to absolutnie podstawowa i bardzo skuteczna metoda eliminowania nowych ryzyk ze strony cyberprzestępców. To samo dotyczy programów antywirusowych. 

• Wiarygodność sklepu – oszuści liczą na Twoją chwilę nieuwagi, którą często wywołują presją czasu. Kuszą ofertami „tylko dziś”, „ostatnie sztuki” lub promocjami wymagającymi natychmiastowej decyzji. Nawet jeśli cena wydaje się bardzo atrakcyjna, zawsze sprawdź opinie o sklepie, jego pełne dane kontaktowe oraz zapoznaj się z zasadami zwrotów i reklamacji. 

• Uwierzytelnianie dwuskładnikowe – tam, gdzie tylko się da (np. w mediach społecznościowych), używaj tzw. dwuskładnikowego uwierzytelniania do logowania. Zminimalizujesz w ten sposób ryzyko kradzieży tożsamości. Sam login i hasło (najczęściej zapisane w przeglądarce) to zdecydowanie za mało. Potwierdź swoją tożsamość w dodatkowy sposób, np. kodem sms. 

• Unikaj publicznego wi-fi – dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy musisz zalogować się na rachunek bankowy czy wpisać ważne dane. Jeżeli jesteś w miejscu publicznym, lepiej korzystać z własnej sieci LTE w smartfonie. Jednocześnie koniecznie zwróć uwagę czy nikt nie zagląda w twój ekran. 

• Korzystaj z portfeli elektronicznych – wykorzystywana w nich tokenizacja to również klucz do większego bezpieczeństwa podczas zakupów online. 

Bezpieczne płatności w sklepie stacjonarnym 

Chociaż bezpieczeństwo płatności kojarzy się głównie z cyberprzestrzenią, nie zapominaj o tym, by zachować podstawowe środki ostrożności również podczas zakupów w sklepach stacjonarnych. 

• Zasłaniaj kod PIN do karty płatniczej – choć ta zasada wydaje się banalna, to wielu klientów wciąż zapomina o tym, by wyeliminować ryzyko podejrzenia numeru przez osoby postronne. 

• Nie zapisuj numeru PIN ani loginów i haseł na kartce w portfelu – jego kradzież może wpędzić cię w poważne kłopoty. 

• Zawsze zwracaj uwagę na terminal płatniczy w sklepie – jeżeli cokolwiek budzi twoje podejrzenia, zgłoś to obsłudze albo zrezygnuj z płatności kartą. 

• Nie spuszczaj karty płatniczej z oka – choć to już raczej niespotykana w Polsce praktyka, warto pamiętać, by nigdy nie pozwalać sprzedawcy na oddalenie się z twoją kartą w celu realizacji płatności. 

---

Czy wiesz, że… 

Aż 16% Polaków nie stosuje żadnej blokady ekranu swojego smartfona. Kod PIN, odcisk palca czy Face ID powinny być absolutnie podstawowymi metodami zabezpieczania dostępu do danych w urządzeniach mobilnych**. 

---

Jak postępować w przypadku oszustwa bankowego? 

Jeżeli podejrzewasz, że jesteś ofiarą cyberprzestępców, np. po kliknięciu w fałszywy link i przekazaniu danych na fałszywej stronie, wykonaj te kroki: 

• Zablokuj kartę płatniczą – możesz to zrobić w aplikacji banku lub na infolinii. Zawczasu sprawdź, jak to zrobić, by w razie kłopotów oszczędzić cenne minuty.
  Numer infolinii znajdziesz:
  – na rewersie karty płatniczej
  – w aplikacji mobilnej banku
  – na oficjalnej stronie internetowej banku 

• Zablokuj bankowość internetową – jednym kliknięciem w aplikacji odetniesz możliwość korzystania z niej, uniemożliwiając oszustwom działanie. 

• Zmień hasła dostępowe – tę czynność należy wykonywać regularnie, nie tylko w sytuacji zagrożenia. 

• Zgłoś sprawę do banku oraz na Policję. 

• Cyberprzestępstwo warto zgłosić również do instytucji CERT Polska, która rejestruje m.in. oszukańcze domeny internetowe w celu ich blokowania. 

• Zastrzeż numer PESEL – jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś / nie zrobiłaś, pamiętaj, że zastrzeżenie numeru PESEL to jeden z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed wyłudzeniem kredytu lub pożyczki na Twoje dane. Przed udzieleniem finansowania banki i instytucje pożyczkowe sprawdzają bazę zastrzeżonych numerów PESEL. 
  Jak to zrobić? Najprościej przez aplikację mObywatel lub osobiście w Twoim urzędzie gminy. 

• Alerty BIK – to również ważny element ochrony przed wyłudzeniem na twoje dane. System wyśle ci informację, jeżeli do BIK wpłynie zapytanie na twój temat, złożone podczas składania wniosku o kredyt. Pozwoli ci to na szybką reakcję i kontakt z bankiem. 

Nowe trendy i przyszłość bezpiecznych płatności 

Banki nieustannie pracują nad ulepszaniem profesjonalnych metod ochrony klientów w cyberprzestrzeni. Warto zaufać tym działaniom. 

Przykładem dodatkowego zabezpieczenia jest tzw. weryfikacja behawioralna, którą część banków oferuje jako opcję możliwą do aktywowania. Polega ona na analizie sposobu, w jaki korzystasz z bankowości – m.in. jak trzymasz telefon, jak poruszasz się po aplikacji, jak się logujesz oraz z jaką szybkością i w jaki sposób wpisujesz znaki na klawiaturze. Dzięki temu system może wykryć, że do konta próbuje zalogować się osoba trzecia, nawet jeśli zna poprawne dane logowania. 

Zaawansowane narzędzia wykorzystujące sztuczną inteligencję to przyszłość bezpiecznych płatności. Dzięki nim użytkownicy będą bezpieczniejsi. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet najlepsze rozwiązania technologiczne nie zwalniają cię z konieczności przestrzegania podstawowych zasad podczas dokonywania transakcji. 

---

Źródła wiedzy, które warto śledzić 

Wiedza na temat cyberzagrożeń to najskuteczniejsza metoda ochrony przed oszustami. Pogłębiaj ją! Doskonałym źródłem sprawdzonych wiadomości są strony internetowe i aplikacje banków – znajdziesz tam wiele porad i informacji na temat aktualnych zagrożeń i sposobów działań przestępców. 

Warto zaglądać również na portale zajmujące się tematyką finansową, nowymi technologiami i ochroną konsumentów. 

---

FAQ – najczęściej zadawane pytania 

• Czy płatności zbliżeniowe są bezpieczne? 

Tak. Sprzyjają temu m.in. nowoczesne technologie (np. tokenizacja). Przestrzegaj jednak zasad bezpieczeństwa, a w bankowości elektronicznej ustaw limity transakcji. 

• Co zrobić, gdy podejrzewam sklonowanie karty? 

Zablokuj ją i zgłoś sprawę do banku. Po wykonaniu tych kroków, sklonowana karta będzie dla przestępcy bezużyteczna. 

• Jak rozpoznać bezpieczną stronę sklepu online?

Podstawowym wyznacznikiem jest skrót https:// na początku adresu internetowego. Warto również sprawdzić również opinie o danej firmie bądź serwisie internetowym. 

• Jak działa tokenizacja?

Zamiast numeru karty płatniczej przesyłany jest jednorazowy token. Celem jest ukrycie numeru karty przed osobami postronnymi.   

Podsumowanie 

Bezpieczne płatności online nie wymagają specjalistycznej wiedzy, lecz świadomości zagrożeń i stosowania kilku podstawowych zasad. Ostrożność podczas zakupów w internecie, weryfikowanie sklepów, aktualizowanie oprogramowania oraz szybka reakcja w razie podejrzenia oszustwa znacząco ograniczają ryzyko utraty pieniędzy lub danych. Pamiętaj, że nawet najlepsze zabezpieczenia technologiczne nie zastąpią czujności użytkownika. 

 

* Postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa 2025: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/phishing-kradziez-tozsamosci-i-dezinformacja–tego-najbardziej-obawiaja-sie-polacy-w-sieci 

** Raport antyfraudowy BIK 2025: https://rozwiazania-antyfraudowe.bik.pl/pl/raporty/2025