Blog

Obniżka stóp procentowych. Sprawdź, jak wpłynie na raty Twojego kredytu

 

Na szóste z rzędu cięcie stóp procentowych w 2025 r. zdecydowała się Rada Polityki Pieniężnej. To sygnał, że raty kredytów ze zmiennym oprocentowaniem pójdą w dół. 

Podczas grudniowego posiedzenia Rada Polityki Pieniężnej (RPP) zdecydowała, że główna stopa referencyjna będzie wynosić 4%. To efekt szóstej w 2025 r. i jednocześnie ósmej z kolei obniżki w cyklu, który został zapoczątkowany w 2023 r. Po raz ostatni główna stopa referencyjna znajdowała się blisko obecnego poziomu w 2022 r. – w kwietniu 2022 r. RPP poniosła jej wartość z 3,50% do 4,50%, by w kolejnych miesiącach kontynuować podwyżki aż do 6,75% we wrześniu 2022 r. Doniesienia o wysokości stóp procentowych ze szczególną uwagą śledzą posiadacze kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem, opartym o wskaźnik WIBOR. Wyjaśnijmy, dlaczego decyzje RPP są dla nich tak istotne. 

Czym są stopy procentowe i kto je ustala? 

Stopy procentowe to powszechnie stosowane na świecie narzędzie, które określa tzw. koszt pieniądza w gospodarce. Ich poziom jest punktem odniesienia dla umów kredytowych i depozytowych. O ich wysokości w Polsce decyduje RPP, która jest częścią Narodowego Banku Polskiego (NBP), zwanego bankiem centralnym. Podejmując decyzje o poziomie stóp procentowych RPP zwraca uwagę głównie na inflację, a więc tempo wzrostu cen. W dużym uproszczeniu: gdy wskaźnik inflacji jest wysoki (bądź prognozy wskazują na jego wzrost), RPP może zdecydować o podwyżce stóp procentowych. Zakłada bowiem, że ograniczy w ten sposób popyt i wyhamuje skok cen. Gdy zaś inflacja spada, RPP może być bardziej skłonna do cięć stóp procentowych, co sprzyja pobudzeniu gospodarki. Świetnym przykładem tej zależności był 2022 r. Wówczas w Polsce szalała inflacja (rekord w październiku 2022 r.: 17,9% r/r), a RPP kontynuowała cykl podwyżek do wspomnianego pułapu 6,75% w przypadku głównej stopy referencyjnej (wrzesień 2022 r.). 

Jak obniżka stóp wpływa na kredyty hipoteczne? 

Wysokość stóp procentowych w Polsce ma kluczowy wpływ na koszt kredytów ze zmiennym oprocentowaniem – chodzi przede wszystkim o kredyty hipoteczne. Ich oprocentowanie opiera się na dwóch elementach: zmiennej stawce WIBOR oraz marży banku. WIBOR jest z kolei ściśle powiązany z główną stopą referencyjną NBP. Oznacza to więc, że każda zmiana stóp procentowych przez RPP wpływa na wysokość oprocentowania kredytów według schematu: 

  • obniżka stóp procentowych – spadek stawki WIBOR – spadek całkowitego oprocentowania kredytu,
  • podwyżka stóp procentowych – wzrost stawki WIBOR – wzrost całkowitego oprocentowania kredytu. 

Ważne: warto pamiętać, że w zależności od umowy kredytowej WIBOR jest wyrażany według stawek np. 3M lub 6M, które odzwierciedlają prognozy zmian stóp procentowych za okres trzech lub sześciu miesięcy. W efekcie, wysokość oprocentowania WIBOR – w zależności od przewidywanego kierunku zmian w polityce pieniężnej –  może różnić się od bieżącej stopy referencyjnej. Nie zmienia to faktu, że zależność pomiędzy wysokością stóp procentowych a WIBOR-em jest bardzo ścisła. 

PRZECZYTAJ ATYKUŁ, W KTÓRYM WYJAŚNILIŚMY, CZYM JEST WIBOR I JAK DZIAŁA

PRZYPOMINAMY RÓWNIEŻ NASZ ARTYKUŁ: Stopy procentowe a WIBOR: jak są ze sobą powiązane?  

Mechanizm zmiany oprocentowania kredytów ma istotny wpływ na ostatni element opisywanych zależności: miesięczną ratę kredytu hipotecznego. A to dlatego, że jej składową jest właśnie część odsetkowa, uzależniona od oprocentowania. Gdy oprocentowanie kredytu spada, zmniejsza się również część odsetkowa w racie, a więc – wysokość całej raty. I odwrotnie – jeżeli oprocentowanie kredytu idzie w górę wskutek podwyżki stóp procentowych, należy oczekiwać wzrostu wysokości raty kredytowej. 

Jak przeliczyć nową ratę kredytu po obniżce stóp? 

Banki na bieżąco aktualizują harmonogramy spłat kredytów hipotecznych, dostosowując wysokość rat do aktualnego oprocentowania opartego na stawce WIBOR. Szczegóły tego mechanizmu są określone w umowie kredytowej. Kolejne obniżki stóp procentowych i spadek WIBOR-u oznaczają zazwyczaj niższe raty. Aby to zweryfikować, warto regularnie sprawdzać informacje o swoim kredycie w bankowości internetowej.  Warto również korzystać z internetowych kalkulatorów rat kredytu hipotecznego. Choć nie stanowią one precyzyjnego wyznacznika wysokości raty konkretnego kredytu – ze względu na wiele czynników wpływających na jej obliczenie – pozwalają oszacować zmiany. 

Ważne: pamiętaj, że przed udzieleniem kredytu hipotecznego bank ma obowiązek przedstawić kredytobiorcy nie tylko harmonogram spłat, ale także symulację zmian wysokości rat w zależności od oprocentowania. Warto dokładnie zapoznać się z tymi informacjami, aby znać skalę potencjalnych zmian – zarówno w przypadku obniżek, jak i podwyżek stóp procentowych. 

Przykład: kredytobiorca ma do spłaty jeszcze 300 tys. zł kredytu hipotecznego (oprocentowanie zmienne). Ostatnią ratę spłaci w grudniu 2040 r. Całkowite oprocentowanie wynosi 6,5%. 

Obecna rata to 2613 zł. Obniżka oprocentowania o 0,5 p.p. powoduje spadek raty o ok. 80 zł. Ale cięcie kosztów o 1,75 p.p. (a więc tyle co główna stopa referencyjna NBP w 2025 r.) przynosi już zmniejszenie raty o ok. 300 zł. 

Źródło: Kalkulator na stronie: https://uokik.gov.pl/public/kalkulator-zmiany-oprocentowania/

Kredyt z oprocentowaniem stałym 

Jeżeli spłacasz zobowiązanie ze stałym oprocentowaniem – bez względu na to, czy jest kredyt gotówkowy czy hipoteczny – obniżka stóp procentowych nie wpływa na wysokość rat. Warunki ustalone w umowie pozostają bez zmian przez cały okres kredytowania. 

Jak obniżka stóp wpływa na zdolność kredytową? 

Obniżka stóp procentowych zwykle może wpłynąć na zwiększenie zdolności kredytowej nowego kredytobiorcy. Mniejsza rata przy tych samych dochodach oznacza, że można pożyczyć więcej. Ale warto wziąć pod uwagę, że obliczenia zdolności kredytowej zależą od polityki konkretnego banku. 

 

Źródło danych o stopach procentowych: https://nbp.pl/podstawowe-stopy-procentowe-archiwum/ 

Źródło danych o inflacji: http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5464/2/132/1/wskazniki_cen_towarow_i_uslug_konsumpcyjnych_w_pazdzierniku_2022_r.pdf 

Przeczytaj również