Co to jest WIRON?

 
Ilustracja osoby z laptopem analizującej dane finansowe

O WIRON-ie zrobiło się głośno, gdy pojawiły się informacje o planowanych zmianach w systemie wskaźników referencyjnych stosowanych na polskim rynku finansowym. To właśnie ten wskaźnik referencyjny miał w przyszłości stopniowo zastępować WIBOR w wybranych produktach finansowych, w tym w nowych kredytach hipotecznych. Zmiany miały być wdrażane sukcesywnie przez banki w ramach reformy wskaźników referencyjnych w Polsce.

Czym jest wskaźnik WIRON?

WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej, który powstaje na podstawie rzeczywiście zawieranych transakcji na rynku finansowym. Jego wartość bazuje na jednodniowych transakcjach depozytowych (overnight), dzięki czemu odzwierciedla realne warunki rynkowe.

W praktyce oznacza to, że wskaźnik uwzględnia sytuacje, w których bank przyjmuje depozyt na jeden dzień, a następnie zwraca go wraz z należnymi odsetkami w kolejnym dniu roboczym. Na podstawie takich danych wyliczany jest indeks WIRON, który może być wykorzystywany przy ustalaniu oprocentowania różnych produktów finansowych.

Jak podkreślała Aleksandra Bluj, wiceprezes zarządu GPW Benchmark S.A., cechą charakterystyczną WIRON-u jest oparcie go na rzeczywistych, krótkoterminowych transakcjach jednodniowych.

WIRON a WIBOR – czym się różnią?

Najważniejsza różnica pomiędzy WIRON-em a WIBOR-em dotyczy sposobu wyznaczania wartości wskaźnika.

WIRON bazuje na rzeczywistych transakcjach depozytowych zawieranych na rynku finansowym. Z kolei WIBOR jest wskaźnikiem odnoszącym się do kosztu finansowania na określony termin, najczęściej 3M lub 6M. Oznacza to, że oba wskaźniki opierają się na innych metodach kalkulacji i mogą w różny sposób reagować na zmiany sytuacji rynkowej.

To właśnie sposób wyliczania sprawia, że porównanie WIRON i WIBOR jest jednym z najczęściej poruszanych tematów przez osoby posiadające kredyty lub planujące ich zaciągnięcie.

Kto wylicza wskaźnik WIRON?

Za opracowywanie i publikowanie wskaźnika odpowiada GPW Benchmark S.A., pełniąca funkcję administratora wskaźników referencyjnych. Spółka działa pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego i publikuje dane zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR.

Jak wyjaśniał Norbert Jeziolowicz ze Związku Banków Polskich, WIRON jest obliczany na podstawie transakcji zawieranych:

  • na rynku międzybankowym,
  • pomiędzy bankami a innymi instytucjami finansowymi,
  • pomiędzy bankami a przedsiębiorstwami.

Dzięki temu wskaźnik uwzględnia szeroki zakres danych pochodzących z rzeczywistych transakcji depozytowych.

WIRON w kredytach hipotecznych

Zgodnie z rekomendacjami Narodowej Grupy Roboczej ds. Reformy Wskaźników Referencyjnych nowe kredyty oparte o WIRON miały wykorzystywać przede wszystkim wskaźnik WIRON 1M.

W takim modelu oprocentowanie kredytu hipotecznego składa się z dwóch elementów:

  • stałej marży banku,
  • zmiennego wskaźnika referencyjnego.

Oznacza to, że wysokość oprocentowania zależy zarówno od warunków zapisanych w umowie, jak i od aktualnej wartości wskaźnika. W przypadku zastosowania WIRON 1M aktualizacja oprocentowania mogłaby następować co miesiąc.

Dla kredytobiorcy oznacza to, że rata kredytu może zmieniać się wraz ze zmianą wartości wskaźnika referencyjnego, przy zachowaniu niezmiennej marży banku przez cały okres kredytowania.

Jakie znaczenie ma WIRON dla rynku finansowego?

WIRON powstał w ramach reformy wskaźników referencyjnych i miał stanowić alternatywę dla dotychczas stosowanych rozwiązań. Jego konstrukcja opiera się na rzeczywistych danych dotyczących transakcji depozytowych, co ma zwiększać przejrzystość sposobu wyznaczania wartości wskaźnika.

W przyszłości miał znaleźć zastosowanie nie tylko w kredytach, ale również w innych produktach finansowych, których oprocentowanie opiera się na zmiennym wskaźniku referencyjnym. Z tego względu WIRON stał się jednym z najważniejszych tematów związanych z funkcjonowaniem rynku kredytowego i zmianami w sposobie ustalania oprocentowania.